Bence işin özü bu soruların cevabında yatmaktadır. Her fırsatta söylüyorum. Hastalığa doğru teşhis koymak hastayı iyileştirmenin tek yoludur. Okuyucularımı sıkma pahasına bir süre onlara yoğunlaşacağım.

Sayıları hazırlıyoruz
İki ay önce, Ağustos verilerine bakarak üç gözlem yapmıştım. Bir: enflasyon zirveye çıktı. İki: bundan sonra artış olsa bile geçicidir. Üç: buna karşılık düşüş işareti yoktur. Eylül verileri analizle tutarlı çıkınca ayrıca ele almaya gerek görmedim.

TÜİK Ekim verilerini Cuma günü yayınladı. TÜFE Eylül'le aynı çıktı. Halbuki piyasa biraz daha yüksek bekliyordu. Ayrıca Ekim 2005'in 0.5 puan altında çıktı. Dolayısı ile genelde olumlu karşılandı.

Çıplak verileri tekrarlamaya gerek olduğunu sanmıyorum. Medya yeterince ayrıntısına girdi. Bir dizi istatistiki işlemden geçirdikten sonra bakmanın daha yararlı olduğunu düşünüyorum. Kullandığım yönteme okuyucularım zaten aşina.

Analizi TÜFE ile sınırlıyorum. Çünkü para politikasını belirleyen enflasyon hedefi tüketici fiyatlarındaki yıllık artıştır. Önce aylık fiyatlardan mevsimlik etkileri TramoSeats yöntemi ile temizliyoruz.

Maalesef çok dalgalı bir seri elde ediliyor. Üssel yumuşatma ile biraz daha düzeltiyoruz. Grafikteki kesikli çizgi ile ifade edilen düzeltilmiş aylık TÜFE'yi buluyoruz. Düz çizgi ise aynı istatistik programına hesaplattığımız aylık enflasyon trendini gösteriyor.

Eğilimde değişim görülmüyor
Grafikte Ocak 2005'den bugüne enflasyonun seyrini izliyoruz. 2005'in ilk yarısında aylık enflasyon yüzde 0.6 civanda (yıllık yüzde 7.5) ve sakin seyrediyor. Yıl ortasında bir dalgalanma ardından yavaş yavaş yükseliyor. Son çeyrekte aylık yüzde 0.8'e (yıllık yüzde 10) yerleşiyor. Nisan 2006'ya kadar istikrarlı şekilde orada kalıyor.

Dikkatinizi çekerim. Enflasyon artışı Mayıs ortasındaki mali türbülanstan altı ay öncesine gidiyor. 2003 sonrasında uygulanan yanlış para politikasının Türkiye'yi sıkıştırdığı "sanayisiz, ihracatsız, istihdamsız ama enflasyonist büyüme" konusunda ilk uyarım Aralık 2005 tarihlidir.

Mali türbülans enflasyonda da dalgalanmayı arttırıyor. Geçici bir süre için trend aylık yüzde 0.9'a yükseliyor. Sonra tekrar türbülans öncesi düzeye, aylık yüzde 0.8'e (yıllık yüzde 10) geri dönüyor. Ekim sonu itibariyle onun altına inme eğilimi gözükmüyor.

Bazı sonuçlar çıkarıyoruz. Bir: enflasyon bugünkü yıllık yüzde 10 temposuna 2005 güzünde çıkmıştır. İki: bu düzeyde güçlü bir atalet oluşmuştur. Üç: bugünkü koşullar çerçevesinde düşme eğilimi yoktur.

Neden? Nasıl? Cevapları yazının başındaki sorularla beraber arayacağız.